Yön nedir?

Herhangi bir şeyin yüzlerinin baktığı taraf. Coğrafyada yön denilince kuzey, güney, doğu ve batı denilen dört yön hatıra gelir. Kısaca bunlara ana yönler de denir. Nakledilecek bir şeyin veya seyahat edecek bir kimsenin hedefine ulaşabilmesi, yönleri bilmekle mümkün olabilecektir. Havacılar, gemiciler, askerler ve turistler yön bulma işine çok ehemmiyet verirleryön

Yön bulma usulleri: En basit yön bulma aracı pusuladır (Bkz. Pusula). Pusula yatay durumda kalacak şekilde düzlem bir yüzey üzerine konur. İğnesinin hareketi duruncaya kadar beklenir. İğnenin beyaz veya renksiz ucu güneyi, tersi olan mavi ucu ise kuzeyi gösterir. İnsan önünü güneye çevirirse sağı batı, solu ise doğuyu gösterir. Arkasında kalan taraf da kuzeydir.

Haritaların yukarı kısmı daima kuzeyi, aşağısı güneyi gösterir. Yüz haritaya çevrildiğinde sağı doğu, solu ise batı tarafı gösterir.

Pusulanın yokluğunda başka aletlerle de yönler bulunabilir. Bir yön tespit edilince diğer yönler kendiliğinden ortaya çıkar. Saatler de birer yön bulma aletidir. Gündüzün saatin akrebi güneşe doğru çevrilir. Bu işi tam olarak yapabilmek için bir ipin ucuna ağır bir kütle, mesela demir parçası asarak ipin çekül doğrultusunda, yani düşey durumda olması temin edilir. Saatin akrebi ipin gölgesi ile çakıştırılır. Saatin 12 işareti ile bu gölgenin hasıl ettiği açının açıortayı güneyi göstermektedir. İstanbul’da, bulunan bu yönden takriben 30° sola dönülürse kıble istikameti bulunmuş olur.

Güneşe bakarak da yönler kabaca tahmin edilebilir. Güneş doğudan doğar, batıdan batar. Sabah ile öğle arasında güneş doğu ile güney arasındadır. Mesela saat 10.00 civarında yüzümüzü güneşe çevirdiğimizde yönümüz güneydoğudur. Öğleden sonra ise güneş güney ile batı arasında bulunur. Geceleyin yıldızlar görülebiliyorsa kutup yıldızı yardımıyla da yönler bulunabilir. Kutup yıldızı tam kuzeyde bulunan ve diğer takım yıldızlardan parlak olan bir yıldızdır (Bkz. Kutup yıldızı). Küçük ayı takım yıldızlarının en uçta olanıdır. Yüzü kutup yıldızına çevirince ön tam kuzey, arka güney, sağ doğu, sol batı olur.

Şehirlerde yön bulmak daha kolaydır. Minarelerin şerefe kapıları kıbleye doğru yapılmıştır. Karıncalar da yuvalarının girişini kuzeyden esen rüzgarlardan korumak için güneye çevirmişlerdir. Aynı sebepten bazı ağaçlar da güneye doğru eğik dururlar.

Bu usullerin tamamı yaklaşık yön bulmaya yarar. En hassas pusulaların dahi yön bulmada hatası mevcuttur. Yönleri tam bulabilmek için pusula iğnesinin sapma açısını hesaplamak lazımdır. Sapma açısı yer ve zamana göre değişir. Sapma açısı hesaplanır ve tespit edilen yöne olan etkisi ilave edilirse tam doğru yön bulunmuş olur. Camilerin kıble istikameti böyle tespit edilir.

Sözlükte "yön" ne demek?

1. Belli bir noktaya göre olan yer, taraf; tutulacak, izlenecek yol, görüş, davranış biçimi.
2. Bir şeyin belli bir noktaya baktığı yan, veçhe.
3. Bir yere gitmek için izlenen yol, cihet, istikamet.

Yön kelimesinin ingilizcesi

[yon] adj. that, there, farther off (Archaic)
adj. directional
n. aspect, channel, complexion, course, direction, facet, sense, trend, way, bearings

--Reklam--